Rode wijn in de koelkast: wanneer wel en niet

Sophie van Dijk

Sommelier en wijnkenner bij Bravour

Stel je voor: je hebt een heerlijke fles rode wijn opengetrokken, maar je bent er na twee glazen nog lang niet doorheen.

De gedachte om de rest van die kostbare wijn bij kamertemperatuur op het aanrecht te laten staan, voelt een beetje als een misdaad. Want gaat die wijn niet snel over de datum? Of erger: smaakt hij morgen nog wel goed?

Je bent niet de enige met deze vraag. Sterker nog, dit is een van de meest besproken onderwerpen onder wijnliefhebbers.

Moet je rode wijn nu wel of niet in de koelkast bewaren?

Het antwoord is minder zwart-wit dan je denkt, en het hangt helemaal af van wat je met de wijn wilt doen.

Waarom je wijn bewaart: de rol van temperatuur

Om deze vraag goed te beantwoorden, moeten we even snel begrijpen wat er in een fles wijn gebeurt. Wijn is een levend product, vooral als deze eenmaal geopend is.

Zuurstof is de grootste vijand. Zodra je de kurk eraf haalt, begint de wijn te oxideren. Dat proces verloopt langzamer bij lagere temperaturen.

Koelen remt de activiteit van bacteriën en gisten. Simpel gezegd: door de fles koud te zetten, vertraag je het verouderingsproces aanzienlijk.

Maar er is een verschil tussen een fles die je nog wilt bewaren voor morgen en een fles die je wilt bewaren voor volgend jaar.

De gouden regel: na openen bewaren in de koelkast

Als je een fles rode wijn hebt opengetrokken en je bent klaar met drinken, dan is het antwoord simpel: stop hem in de koelkast. Ja, echt.

Het maakt niet uit of je nu een goedkope huiswijn van de Gall & Gall hebt of een exclusieve fles van een kleine wijnboer. Veel mensen denken dat rode wijn altijd op kamertemperatuur moet blijven, maar dat geldt voor het serveren, niet voor het bewaren. Een geopende fles rode wijn die je buiten de koelkast laat staan, is na 24 tot 48 uur vaak al flink achteruitgegaan.

Door hem in de koelkast te zetten, kun je deze periode verlengen tot wel 3 tot 5 dagen. De smaak blijft frisser en de fruittonen behouden hun karakter.

Waarom voelt dit soms onnatuurlijk?

Het voelt een beetje vreemd om een rode wijn naast de melk en de boterhammen te leggen.

Rode wijn associeer je nu eenmaal met gezelligheid en warmte. Toch is de koelkast je beste vriend na het openen. Zorg wel dat je de fles goed afsluit met de kurk of een wijnstopper. Zo minimaliseer je de zuurstofcontact.

Wanneer moet je rode wijn niet in de koelkast bewaren?

Hier wordt het interessant. We hebben het nu gehad over geopende flessen.

Maar wat doe je met die dure, ongeopende flessen die je graag wilt laten liggen voor een speciale gelegenheid? De koelkast is voor ongeopende flessen meestal niet de beste plek. Hier is waarom:

• Te koud: Een standaard koelkast draait op ongeveer 4 tot 7 graden Celsius. Voor rode wijn die je wilt laten rijpen, is dit te koud. De ontwikkeling van complexe smaken stopt namelijk bijna volledig bij deze temperatuur.
• Te droog: Kurken hebben een lichte vochtigheid nodig om soepel te blijven. Een koelkast is een droge omgeving. Als je een fles maandenlang in de koelkast laat liggen, kan de kurk uitdrogen en krimpen. Hierdoor komt er lucht binnen, wat de wijn vernietigt.
• Trillingen: De motor van een koelkast trilt constant. Hoewel dit effect klein is, houden wijnexperts niet van constante trillingen voor wijnen die lang bewaard worden.

De ideale bewaartemperatuur voor ongeopende flessen

Wil je een ongeopende fles rode wijn bewaren? Dan is een donkere, stabiele plek met een temperatuur tussen de 12 en 14 graden Celsius ideaal. Een wijnklimaatkast is hier de perfecte oplossing voor, maar een koele, donkere kelder of een kast in een huis dat niet te warm wordt, werkt ook prima.

De uitzondering op de regel: lichte rode wijnen

Er is een kleine groep rode wijnen die je wél licht gekoeld kunt serveren en soms zelfs licht gekoeld bewaard. Dit zijn de lichtere, fruitigere rode wijnen.

Denk aan een Franse Beaujolais (gemaakt van de Gamay-druif) of een lichte Pinot Noir.

Deze wijnen hebben minder tannines en zijn minder complex. Ze smaken vaak net iets beter als ze niet op kamertemperatuur zijn, maar licht gekoeld, rond de 14 tot 16 graden. Als je zo'n fles na het diner over hebt, mag je hem best in de koelkast zetten voor de volgende dag. De kou is voor deze wijnen minder schadelijk dan voor zware, tanninerijke wijnen zoals een Barolo of een Cabernet Sauvignon.

Praktische tips voor het bewaren van geopende wijn

Als je besluit om je geopende fles in de koelkast te zetten, zijn er een paar dingen om rekening mee te houden.

1. Gebruik de juiste sluiting

Het doel is namelijk niet alleen koelen, maar ook de smaak behouden. De originele kurk teruggooien is vaak niet ideaal, vooral als deze al zacht is geworden. Een wijnstopper van silicone of een vacuümpomp helpt om de zuurstof tegen te houden. Bij een vacuümpomp zuig je de lucht uit de fles, wat het oxidatieproces vertraagt.

2. Giet over

Als je van plan bent om de wijn langer dan drie dagen te bewaren, overweeg dan om de restanten over te gieten in een kleinere fles. Minder lucht in de fles betekent minder zuurstofcontact.

3. Serveertemperatuur herstellen

Hoe voller de fles, hoe langer de wijn meegaat. Als je de volgende dag een glas wilt drinken uit de fles die in de koelkast lag, haal hem er dan op tijd uit.

Rode wijn smaakt het best als deze niet ijskoud is. Haal de fles ongeveer een uur voordat je hem wilt drinken uit de koelkast. Laat hem even op temperatuur komen. Je zult merken dat de smaken dan weer open springen.

Het verschil tussen serveren en bewaren

Misschien wel het grootste misverstand in de wijnwereld is de verwarring tussen serveren en bewaren. We hebben het hier vooral gehad over bewaren.

Wil je een fles rode wijn serveren? Dan hangt de ideale temperatuur af van de wijnsoort. Een zware, houtgerijpte wijn drink je het best op kamertemperatuur (rond de 18 graden).

Een lichte, fruitige wijn, zoals eerder genoemd, mag iets koeler. Maar voor bewaren geldt: kou is beter dan warm.

Een constante temperatuur is het allerbelangrijkst. Schommelingen tussen warm en koud zijn funester voor wijn. Dus als je een ongeopende fles in de koelkast legt en er weer uithaalt voor een etentje, en dan weer terugzet, is dat slechter dan hem op een stabiele plek buiten de koelkast te laten staan.

Conclusie: wanneer wel en wanneer niet?

Om het overzichtelijk te maken, hier een samenvatting: Dus, de volgende keer dat je een fles open trekt en je hebt niet genoeg dorst om hem leeg te drinken: geen paniek.

• Geopende fles rode wijn: Ja, stop hem in de koelkast. Dit verlengt de houdbaarheid tot 3-5 dagen. Gebruik een goede stopper.
• Ongeopende fles rode wijn (voor korte termijn): Als je de fles binnen een week opdrinkt, maakt het niet veel uit. Een plek uit de zon en hitte is voldoende. De koelkast mag, maar is niet nodig.
• Ongeopende fles rode wijn (lange termijn): Nee, niet in de koelkast. Bewaar hem op een donkere, stabiele plek rond de 12-14 graden.
• Lichte rode wijnen: Deze zijn flexibeler. Ze kunnen licht gekoeld bewaard en geserveerd worden.

De koelkast is je redder. Het voelt misschien een beetje vreemd om een klassieke Bordeaux naast de kaas te leggen, maar je smaakpapillen zullen je dankbaar zijn de volgende dag.