Schroefdop wijnen bewaren: gaat dat even lang

Sophie van Dijk

Sommelier en wijnkenner bij Bravour

Stel je voor: je hebt een prachtige wijnkast of een mooie wijnplank in huis. Je flessen staan er mooi bij, het etiket straalt, en het geeft je interieur een chique uitstraling.

Maar dan komt de twijfel. Je hebt wijnen met een schroefdop en je vraagt je af: mag ik deze eigenlijk wel rechtop bewaren?

Blijft de wijn net zo lang goed als een wijn met een kurk? Of is het slim om ze toch maar plat te leggen? In dit artikel duiken we in de wereld van de schroefdop en geven we je een eerlijk en scherp antwoord op hoe je jouw wijnen het beste bewaart, zonder dat je de kwaliteit of het zicht op je flessen opoffert.

Rechtop of plat? De strijd om de plek in huis

Veel wijnliefhebbers hebben een voorkeur voor hoe hun flessen staan opgeslagen. De een zweert bij het horizontaal liggen van de flessen, de ander wil ze graag rechtop presenteren. Vooral als je een mooie wijnhoek in huis hebt, speelt de visuele aantrekkingskracht een grote rol.

Het is gewoonweg mooier om de flessen rechtop te zien staan, met de etiketten goed zichtbaar.

De klassieke gedachtegang is dat wijnflessen met een kurk altijd horizontaal bewaard moeten worden. Dit is om te voorkomen dat de kurk uitdroogt.

Een droge kurk krimpt en laat lucht binnen, wat de wijn onherroepelijk beschadigt. Maar hoe zit dit bij een schroefdop? Een schroefdop heeft geen kurk die kan uitdrogen.

Sterker nog, een goede schroefdop sluit de fles veel luchtdichter af dan een kurk ooit zou kunnen.

Hierdoor is de angst voor uitdroging bij een schroefdop volledig ongegrond. Sterker nog, rechtop bewaren is bij schroefdopwijnen vaak de beste keuze.

De schroefdop versus de kurk: een vergelijking

Om te begrijpen waarom rechtop bewaren mag, moeten we even kijken naar het materiaal. Een kurk is een natuurproduct. Het is poreus en werkt als een micro-doseersysteem.

Het laat heel kleine hoeveelheden zuurstof binnen, wat nodig is voor de rijping van complexe, oudere wijnen.

Maar bij een verkeerde bewaring (droog of te warm) gaat dit mis. Een schroefdop is technologie.

Meestal gemaakt van aluminium of kunststof met een speciale liner aan de binnenkant. Deze liner zorgt voor de afdichting. Moderne schroefdoppen zijn van zeer hoge kwaliteit en voorkomen dat er lucht bij de wijn komt.

Dit betekent dat de wijn stabiel blijft en niet oxideert. Zolang de dop goed gesloten blijft, is de fles volledig beschermd.

Waar een kurk na jaren kan doorlaten, blijft een schroefdop jarenlang luchtdicht. Zuurstof is de grootste vijand van wijn. Zodra zuurstof in contact komt met de wijn, begint het oxidatieproces. Dit zorgt ervoor dat de smaken en aroma’s veranderen.

Waarom zuurstof de vijand is

Rode wijn verliest zijn frisse fruittonen en wordt bruinig of vaal. Bij witte wijn verliest de wijn zijn mineraliteit en frisheid.

Omdat een schroefdop een betere afdichting heeft dan een kurk, is de blootstelling aan zuurstof nihil.

Dit maakt de schroefdop zelfs veiliger voor de wijn dan een kurk, zeker voor wijnen die je niet direct na opening opdrinkt.

Hoe lang blijft een schroefdopwijn goed?

Er bestaat een hardnekkig misverstand dat schroefdopwijnen alleen geschikt zijn voor snelle consumptie.

Dit is niet waar. Hoewel de meeste wijnen met een schroefdop inderdaad bedoeld zijn om jong te drinken, zijn er genoeg uitzonderingen. Denk aan krachtige rode wijnen uit Australië of Nieuw-Zeeland, of zelfs vintage champagnes die tegenwoordig soms van een schroefdop worden voorzien.

• Lichte wijnen (bijv. Sauvignon Blanc of Pinot Grigio): 1 tot 3 jaar na de oogst.
• Medium tot volle wijnen (bijv. Chardonnay of Merlot): 3 tot 5 jaar.
• Krachtige, complexe wijnen: Tot wel 10 jaar of langer, mits de kwaliteit hoog is.

De houdbaarheid hangt af van de kwaliteit van de wijn en de opslagomstandigheden. Over het algemeen kun je stellen:

De ideale opslagomstandigheden

Voor de gemiddelde huiswijn geldt: als je ze koel en donker bewaart, blijven ze zeker 5 tot 7 jaar goed.

• Temperatuur: Constant tussen de 12 en 16 graden Celsius. Schommelingen zijn funest.
• Donker: Licht beschadigt de wijn. Bewaar flessen nooit in de vensterbank.
• Vochtigheid: Een lage vochtigheid (rond de 70%) voorkomt schimmel op de kurk, maar bij een schroefdop is dit minder kritiek.
• Stilte: Trillingen zijn niet goed voor de ontwikkeling van de wijn.

Dit is vaak langer dan een vergelijkbare wijn met een kurk, simpelweg omdat de afdichting beter is en er minder zuurstof binnenkomt. Het maakt niet uit of je een kurk of schroefdop hebt; de omgeving is cruciaal. Voor langdurige bewaring (langer dan een jaar) gelden deze regels: Voor kortstondige bewaring (minder dan een jaar) is een plek in de koelkast of een donkere kast prima. Voor schroefdopwijnen is de koelkast zelfs ideaal, omdat de kou de wijn stabiliseert en de schroefdop perfect afsluit.

Presentatie: de esthetiek van de fles

Terug naar de kern van de vraag: de visuele aantrekkingskracht. Veel mensen vinden een wijnfles die rechtop staat mooier staan.

Het etiket komt beter tot zijn recht en de fles oogt statiger. Bij kurkwijnen is dit een dilemma, maar bij schroefdopwijnen is het een uitkomst. Je kunt schroefdopwijnen dus volledig veilig rechtop bewaren.

Dit minimaliseert het contactoppervlak tussen de wijn en de zuurstof in de fles (hoewel dit bij een goede afdichting al nihil is). Bovendien voorkomt rechtop bewaren dat kurkresten (als die er al zijn) in de wijn kunnen vallen.

Voor de presentatie in huis is rechtop dus de perfecte oplossing. Je geniet van de wijn, de fles én de smaak.

De rol van moderne technologie: Coravin

Er is een apparaat dat de manier waarop we wijn bewaren en consumeren heeft veranderd: de Coravin. Hoewel dit apparaat vooral bekend is bij kurkwijnen, heeft het ook impact op de beleving van wijn in het algemeen. De Coravin maakt het mogelijk om wijn te schenken zonder de fles te openen.

Een dunne naald gaat door de kurk (of het kurk-materiaal bij een capsule), en er wordt wijn uitgehaald zonder dat er lucht bij komt.

Hoewel de Coravin voor schroefdopwijnen minder relevant is (je kunt de dop er immers makkelijk af- en opdraaien), is het een goed voorbeeld van hoe technologie de houdbaarheid kan verlengen. Bij schroefdopwijnen is het simpelweg een kwestie van de dop goed terugdraaien na gebruik. De afdichting van een moderne schroefdop is zo goed dat de wijn na opening nog dagen houdbaar is in de koelkast, mits de dop goed is afgesloten.

Praktische tips voor het bewaren van schroefdopwijnen

Wil je je wijnverzameling optimaliseren? Volg dan deze eenvoudige stappen: Zoek een plek in huis die koel en donker is.

1. Kies de juiste plek

Een kelder is ideaal, maar een kast in de woonkamer ver van de radiator werkt ook.

2. Let op de kwaliteit van de dop

Vermijd de bovenkast van de keuken, waar het vaak te warm is. Bij het kopen van wijn kun je controleren of de schroefdop goed aansluit.

3. Bewaar rechtop voor de presentatie

Draai hem eventjes na. Als hij los zit, is de fles misschien al beschadigd. Gebruik een wijnrek of een smalle kast waar de flessen rechtop kunnen staan.

4. Serveertips

Dit bespaart ruimte en ziet er strak uit. Zorg dat de flessen niet trillen, bijvoorbeeld door een wasmachine of deurbeweging.

Als je een schroefdopwijn openschroeft, hoor je het typische "pssst" geluid. Dit is het geluid van koolzuur dat ontsnapt, niet per se van zuurstof. Laat de wijn even ademen na het openen, vooral bij zwaardere rode wijnen. Bij lichte witte wijnen kun je hem direct schenken.

Conclusie

Is een schroefdopwijn even lang houdbaar als een kurkwijn? Het antwoord is vaak ja, en soms zelfs langer.

De technologie achter de schroefdop is zover ontwikkeld dat deze een superieure bescherming biedt tegen zuurstof. Je hoeft je dus geen zorgen te maken over het rechtop bewaren van deze flessen. Integendeel: voor de esthetiek en de ruimtebesparing is rechtop de beste keuze. Geniet van je wijnverzameling, zet die flessen mooi neer en wees gerust: met de juiste temperatuur en een goed sluitende dop blijft elke schroefdopwijn jarenlang perfect op smaak. Proost!