Toscane ontdekken: chianti, brunello en bolgheri
Stel je voor: je rijdt door glooiende heuvels, cipressen wijzen je de weg en overal waar je kijkt, schittert de zon over wijngaarden. Dit is Toscane, maar het is zoveel meer dan alleen een mooie ansichtkaart.
Het is de geboorteplaats van enkele van de meest geliefde wijnen ter wereld.
Of je nu net begint met wijn drinken of een echte kenner bent, de drie namen die je moet onthouden zijn Chianti, Brunello en Bolgheri. Laten we samen op pad gaan en ontdekken wat deze regio’s zo speciaal maakt, zonder dat je een cursus nodig hebt om het te begrijpen.
Waarom Toscane zo uniek is
Toscane is de kern van de Italiaanse wijn cultuur. Hoewel de Etrusken hier al eeuwen geleden wijn maakten, is het de combinatie van klimaat en bodem die het verschil maakt.
De heuvels bieden beschutting tegen de harde wind en zorgen voor een perfecte dosering zonlicht. Dit zorgt ervoor dat de druiven, vooral de lokale Sangiovese, optimaal rijpen.
Ze krijgen genoeg zon om zoet te worden, maar koelen ’s nachts af om hun frisse zuurgraad te behouden. Het is dit delicate evenwicht dat de wijnen uit Toscane zo herkenbaar en lekker maakt.
Chianti: De klassieke vriend aan tafel
Chianti is misschien wel de beroemdste naam uit Toscane. Wanneer je aan Chianti denkt, denk je aan een fles in een rieten mandje, maar de realiteit is veel verfijnder.
De smaak en het verhaal achter de fles
De officiële regio Chianti Classico ligt precies tussen Florence en Siena. Dit is een gebied met een lange historie, waarvan de kwaliteit streng beschermd wordt door het DOCG-label. De held van Chianti is de Sangiovese-druif.
In een fles Chianti Classico moet deze druif voor ten minste 80% aanwezig zijn.
- Normale Chianti: Een toegankelijke, soepele wijn die binnen 12 maanden na de oogst op de markt komt.
- Chianti Classico: Afkomstig uit het historische hart van de regio. Deze rijpt langer en heeft meer diepgang. Herkenbaar aan het zwarte hanen-logo op de fles.
- Chianti Classico Riserva: Een wijn voor de geduldige drinker. Deze moet minimaal 24 maanden rijpen, waarvan ten minste 3 maanden op hout. Dit geeft zachte tannines en complexe tonen van vanille en tabak.
Dit zorgt voor een wijn met veel karakter, rood fruit zoals kers en aardbei, en een frisse, droge finish. De bodem hier is rijk aan marmer en kalksteen, wat de wijn een mooie mineraliteit geeft. Er zijn een paar dingen die je moet weten over de indeling: Een basis Chianti scoor je al voor een prijs vanaf €10 tot €15.
Voor een goede Riserva van een gerenommeerde producent zoals Castellare of Fontodi betaal je tussen de €25 en €45. Het is een wijn die bijna elk gerecht aankan, van pasta tot licht vlees.
Brunello di Montalcino: De krachtige koning
Als je zuidelijker trekt richting de heuvels van Montalcino, kom je terecht in het territorium van de Brunello.
Waarom Brunello zo duur en bijzonder is
Dit is geen alledaagse wijn; het is een wijn voor speciale momenten. Brunello di Montalcino was een van de eerste wijnen ter wereld die de DOCG-status kreeg, en dat is niet voor niets.
Brunello is eigenlijk een bijnaam voor de Sangiovese-druif, maar hier gaat het om de ‘Sangiovese Grosso’. Dit is een variant met dikkere schil, wat zorgt voor meer kleur, meer tannines (de droge structuur in je mond) en meer smaakpotentieel. Het bijzondere aan Brunello is dat het 100% Sangiovese moet zijn. Geen blends met andere druiven, pure expressie van het terroir.
De regels voor Brunello zijn streng. De wijn moet minimaal twee jaar rijpen op eikenhouten vaten en daarna nog vier maanden in de fles voordat hij verkocht mag worden.
Voor de ‘Riserva’ versie loopt dit op naar drie jaar houtlagering. Door deze lange tijd krijgt de wijn smaken van leer, rook, donker fruit en kruiden. De bodem in Montalcino is divers: klei, kalk en vulkanisch gesteente wisselen elkaar af.
Dit zorgt ervoor dat elke wijngaard een net andere wijn produceert. De prijsklasse begint rond de €30 voor een basis Brunello, maar voor topwijnen van producenten als Biondi-Santi of Casanova di Neri betaal je al snel €80 tot €150 of meer. Deze wijnen kunnen decennia liggen en ontwikkelen zich tot iets magisch.
Bolgheri: De Franse elegantie in Italië
Als je vanuit Florence naar de kust rijdt, kom je aan in een vallei die Bolgheri heet. Dit gebied voelt anders aan dan de rest van Toscane.
Super Tuscans en moderne blends
Hier staan de wijngaarden in een open vlakte, beschermd tegen de wind door een rij cipressen.
Bolgheri is de rebel van Toscane, de plek waar wijnmakers experimenteren met Franse druiven. In de jaren zestig en zeventig vonden wijnmakers dat de klassieke Chianti-regels te streng waren. Ze begonnen hun Sangiovese te mengen met Franse druiven zoals Cabernet Sauvignon, Merlot en Cabernet Franc.
Deze wijnen werden oorspronkelijk ‘Super Tuscans’ genoemd en waren vaak zelfs geen officiële wijn omdat ze niet voldeden aan de regels. Tegenwoordig hebben ze hun eigen plek gekregen met de Bolgheri DOC-status.
Een typische Bolgheri Super Tuscan is vaak een blend van Cabernet Sauvignon en Merlot, soms aangevuld met Petit Verdot. De bodem bestaat uit zee-alluviaal zand en klei, wat zorgt voor wijnen die fluweelzacht zijn, met veel donker fruit en een lange, elegante afdronk. Wat Bolgheri zo uniek maakt, is de combinatie van het warme mediterrane klimaat en de verkoelende bries van de Tyrreense zee. Dit houdt de druiven fris.
Qua prijs vind je in Bolgheri voor €15 al een fijne fles rode wijn, maar voor wie houdt van krachtige Spaanse rode wijnen, zijn de echte topwijnen uit Bolgheri – denk aan Sassicaia of Ornellaia – echte collectors items met prijzen die makkelijk boven de €200 uitkomen.
Toch zijn er genoeg betaalbare pareltjes uit de Languedoc-Roussillon van €25 tot €50 die de elegantie van deze stijl perfect laten zien.
Waar kies jij voor?
Het leuke aan Toscane is dat er voor elke stemming wel een wijn is.
- Wil je een vrolijke, soepele wijn bij de pasta of pizza? Kies dan voor een Chianti Classico. Het is de ultieme vriendelijke wijn die nooit teleurstelt.
- Wil je indruk maken of genieten van een uitgebreid diner met rood vlees? Ga voor een Brunello di Montalcino. Geef hem de tijd om te ademen en je wordt beloond met complexiteit.
- Ben je fan van de Franse stijl maar wil je iets nieuws? Probeer eens een Bolgheri Super Tuscan. Het is een wijn met power, klasse en een vleugje mediterraanse zon.
Conclusie
Toscane is veel meer dan alleen mooie uitzichten. Het is een regio die leeft en ademt via zijn wijnen.
Of je nu kiest voor de traditionele Sangiovese van Chianti, de krachtige Brunello van Montalcino of de innovatieve blends van Bolgheri; elke fles vertelt een verhaal over het land, de geschiedenis en de passie van de wijnmaker. Ben je na deze Italiaanse ontdekkingstocht toe aan wat anders? Verken dan ook eens de veelzijdige wijnen uit de Loire. De volgende keer dat je in de winkel staat, pak eens een fles uit deze drie regio’s. Proef de zon, de aarde en de Italiaanse levensstijl. Salute!